TUR-P Prostat Ameliyatı

Plazmakinetik Transüretral Rezeksiyon (PK-TUR), idrar akışını engelleyen iyi huylu prostat büyümesi ve idrar kesesindeki mesane tümörlerinin tedavisinde uygulanan, tamamen kesisiz modern bir kapalı cerrahi yöntemdir. Bu yenilikçi sistem, özel bir cihaz yardımıyla elde edilen plazma enerjisini kullanarak idrar yolunu tıkayan fazla dokuları veya kitleleri milimetrik bir hassasiyetle temizler. İşlemin en temel özelliği, dokulara zarar veren yüksek ısıya ihtiyaç duymadan, tamamen güvenli ve kontrollü bir enerji dalgasıyla hastalıklı bölgeyi ortadan kaldırmasıdır. Hastanın iyileşme konforunu merkeze alan bu ileri cerrahi teknoloji sayesinde, geleneksel ameliyatların getirdiği kanama ve doku hasarı gibi riskler önlenerek günlük yaşama dönüş süresi hızlandırılmaktadır.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Nedir ve Plazmakinetik TUR Bu Durumda Nasıl Bir Çözüm Sunar?

İnsan vücudunda mesanenin (idrar kesesinin) hemen altında yer alan ve idrar kanalını bir yüzük gibi saran prostat bezi, ilerleyen yaşla birlikte hormonal değişimlerin de etkisiyle büyümeye başlar. Bu büyüme genellikle iyi huyludur ancak prostat büyüdükçe içinden geçen idrar kanalını sıkıştırır. Bu durumu içinden su akan elastik bir hortumun üzerine dışarıdan baskı yapılmasına benzetebiliriz. Hortum sıkıştıkça suyun akışı nasıl bozuluyorsa, prostat büyüdükçe de idrar akışı o derece zorlaşır. Mesane, idrarı dışarı atabilmek için çok daha fazla kasılmak zorunda kalır ve zamanla yorulur.

İşte tam bu noktada teknoloji devreye girer. İşlem sırasında, idrar kanalından içeriye çok ince ve ucunda yüksek çözünürlüklü minik bir kamera bulunan aletlerle girilir. Kamera sayesinde idrar kanalını tıkayan büyümüş prostat dokusu dev ekranda son derece net bir şekilde görülür. Aletin ucunda bulunan ve plazma enerjisi üreten yarım ay şeklindeki ince tel sistemi sayesinde, kanalı daraltan bu fazla dokular içeriden yavaş yavaş, küçük parçalar halinde tıraşlanarak çıkarılır. İşlem tamamlandığında, önceden daralmış olan idrar kanalı tamamen açılmış ve genişlemiş olur, böylece idrar akışı eski sağlıklı ve tazyikli haline geri döner.

Plazmakinetik TUR Öncesinde Hastaların Yaşadığı Şikayetler Nelerdir?

Prostatın idrar yolunu sıkıştırması, günlük hayatı oldukça zorlaştıran çeşitli belirtilerle kendini gösterir. Hastalar genellikle yavaş yavaş artan bu şikayetleri yaşlılığın doğal bir sonucu olarak görüp kabullenseler de aslında bu durum tedavi edilebilir bir sağlık sorunudur.

Sık görülen şikayetler şunlardır:

• Sık idrara çıkma
• Gece uykudan idrar için uyanma
• İdrar yapmaya başlarken bekleme
• Kesik kesik idrar yapma
• İdrar tazyikinde azalma
• Çatallı idrar yapma
• İdrarı tam boşaltamama hissi
• Ani idrar sıkışması
• Tuvalete yetişemeden idrar kaçırma
• İdrar sonrası damlama

Klasik Yöntemlerle Plazmakinetik TUR Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?

Geçmiş yıllarda uygulanan klasik kapalı ameliyatlara monopolar yöntem adı verilmektedir. Bu eski sistemde, prostatı veya tümörü kesmek için kullanılan elektrik akımı, cerrahi aletin ucundan çıkarak hastanın vücuduna girer, iç organları dolaşır ve ameliyat masasında hastanın bacağına yapıştırılan bir metal plaka üzerinden dışarı çıkarak devresini tamamlardı. Ayrıca bu sistemin çalışabilmesi için ameliyat sırasında idrar yolunu yıkamak amacıyla özel, şekeri andıran ve elektrik iletmeyen sıvılar kullanılması zorunluydu.

Yeni nesil sistemlerde ise bu durum tamamen değişmiştir. Elektrik akımı artık hastanın vücudunda dolaşmaz. Enerji sadece aletin ucundaki iki milimetrik nokta arasında gidip gelerek kapalı bir döngü oluşturur. Bu nedenle kalbe, sinirlere veya diğer organlara elektrik gitmesi imkansız hale gelmiştir. Bununla birlikte ameliyat sırasında yıkama sıvısı olarak insan vücudunun doğal yapısına en uygun sıvı olan bildiğimiz serum fizyolojik, yani tuzlu su kullanılır. Bu iki temel fark, ameliyatın güvenlik standartlarını zirveye taşımıştır.

Plazmakinetik TUR Teknolojisindeki Plazma Enerjisi Vücutta Nasıl Çalışır?

Fiziksel prensip olarak oldukça etkileyici bir çalışma mekanizması vardır. Sistem çalıştırıldığında, aletin ucundan verilen düşük voltajlı enerji, kullanılan tuzlu suyla temas eder. Bu temas anında tuzlu suyun içindeki sodyum parçacıkları iyonize olur ve aletin ucunda gözle çok zor seçilen, incecik bir “plazma bulutu” oluşur. Bu plazma bulutu, kesilecek dokuya değdiği anda dokunun hücreleri arasındaki bağları nazikçe çözerek ayırır.

Eski sistemlerde dokuyu kesebilmek için dokunun kelimenin tam anlamıyla yanması ve kömürleşmesi gerekirdi; bunun için de çok yüksek ısılara ihtiyaç duyulurdu. Yüksek ısı, kesilen yerin etrafındaki sağlıklı dokulara da yayılarak onlara zarar verirdi. Ancak plazma teknolojisinde dokular yanarak değil bağları çözülüp buharlaşarak kesilir. Bu sayede çalışma sıcaklığı çok düşük seviyelerde kalır. Çevredeki sağlıklı dokular ısıdan etkilenmez, yanık oluşmaz ve ameliyat sonrası yara iyileşmesi çok daha hızlı ve konforlu gerçekleşir.

Mesane Tümörlerinin Tedavisinde Plazmakinetik TUR Neden Tercih Edilmektedir?

İdrar kesesinin iç yüzeyini döşeyen zar tabakasında oluşan kitlelere mesane tümörü denir ve bunların da tıpkı prostat gibi kapalı yöntemle içeriden kazınarak temizlenmesi gerekir. Mesane organı, yapısı gereği balona benzeyen, duvarları oldukça ince ve hassas bir organdır. Bu ince duvar üzerinden tümör kazırken en büyük korku, mesane duvarının yanlışlıkla delinmesidir.

Eski usul yüksek ısılı cihazlar, mesane duvarında derin yanıklara yol açarak delinme riskini artırırdı. Üstelik elektrik akımı vücudu dolaştığı için, mesanenin yan tarafındaki tümörler alınırken akım bacaktaki bir siniri uyarır ve hastanın bacağının istemsizce, şiddetle havaya sıçramasına neden olurdu. Bu ani sıçrama sırasında alet mesaneyi delebilirdi. Ancak enerji sadece aletin ucunda kaldığı için elektrik akımı bacak sinirlerine ulaşmaz, sıçrama refleksi yaşanmaz. Düşük ısı sayesinde tümörün altındaki sağlıklı doku korunur ve mesane duvarı güvenle temizlenir. Ayrıca çıkarılan tümör parçaları yanmadığı için, patoloji uzmanları mikroskop altında bu parçaları incelerken çok daha net ve kesin bir sonuç raporlayabilirler.

Su Zehirlenmesi (TUR Sendromu) Plazmakinetik TUR İle Nasıl Engellenir?

Kapalı üroloji ameliyatlarının tarihsel sürecindeki en tehlikeli durumlardan biri “su zehirlenmesi” olarak bilinen tablodur. Klasik ameliyatlarda kullanılan tuzsuz özel yıkama sıvıları, ameliyat sırasında açılan damarlardan hastanın kanına karışırsa, kandaki tuz oranını aniden ve tehlikeli bir biçimde düşürürdü. Kandaki tuz azalınca beyin su tutarak şişmeye başlar, hastanın bilinci bulanır ve hayati risk oluşurdu. Bu riski göze almamak için cerrahların ameliyatı mutlaka bir saat içinde, aceleyle bitirmesi gerekirdi.

Ancak güncel teknolojide yıkama sıvısı olarak tamamen doğal tuzlu su kullanılır. Bu sıvı kana karışsa bile kanın doğal tuz dengesiyle aynı olduğu için hiçbir zehirlenme belirtisine yol açmaz. İnsan vücuduna damar yolundan verilen serumla aynı şeydir. Bu muazzam güvenlik kalkanı sayesinde zaman kısıtlaması ortadan kalkmıştır. Cerrah acele etmeden, içerideki tüm dokuyu eksiksiz ve son derece titiz bir şekilde temizlemek için ihtiyaç duyduğu kadar süre kullanabilir.

Plazmakinetik TUR Ameliyatı Öncesinde Yapılması Gereken Hazırlıklar Nelerdir?

Planlanan ameliyatın sorunsuz geçmesi için ameliyat öncesi dönemin çok iyi değerlendirilmesi gerekir. Hastanın genel sağlık durumu kronik hastalıkları ve kullandığı ilaçlar detaylıca incelenir. Özellikle kan sulandırıcı ilaç kullanan hastaların durumu çok önemlidir. Bu ilaçların ameliyattan belli bir süre önce kesilmesi veya başka ilaçlarla değiştirilmesi gerekebilir. Ayrıca idrar yolunda gizli bir enfeksiyon olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir; varsa önce enfeksiyon tedavi edilir. Ameliyat öncesi gece yarısından itibaren hastanın yeme içmeyi kesmesi ve midenin tamamen boş olması istenir.

Ameliyat öncesi istenen rutin tetkikler şunlardır:

• Tam kan sayımı
• Kan pıhtılaşma testleri
• Açlık kan şekeri
• Böbrek fonksiyon testleri
• Karaciğer enzim testleri
• Tam idrar tahlili
• İdrar kültürü
• Elektrokardiyografi
• Akciğer grafisi

Plazmakinetik TUR Ameliyatı İçin Hastaneye Giderken Neler Getirilmelidir?

Ameliyat günü hastaneye gelirken stres yapmamak ve hazırlıklı olmak hastanın kendini güvende hissetmesini sağlar. Hastanede kalınacak süre genellikle kısa olsa da kişisel konforu artıracak eşyaların yanınızda bulunması faydalıdır. Odada geçireceğiniz dinlenme süresini olabildiğince rahat geçirmeniz amaçlanır.

Hastane çantasına konulması gerekenler şunlardır:

• Geniş ve rahat pijamalar
• Bol kesimli pamuklu iç çamaşırları
• Altı kaymayan rahat bir terlik
• Diş fırçası ve macunu
• Tıraş takımı
• Düzenli kullanılan ilaçların kutuları
• Varsa önceki tahlil ve film sonuçları
• Okuma kitabı
• Dergi veya bulmaca
• Telefon şarj aleti

Plazmakinetik TUR Ameliyatı Günü Hastanede Süreç Nasıl İlerler?

Ameliyat sabahı hastaneye yatış işlemleri tamamlandıktan sonra hasta odasına alınır ve ameliyat önlüğü giydirilir. Daha sonra anestezi uzmanı hastayı değerlendirir. Bu ameliyatlar genellikle belden aşağısının uyuşturulduğu “spinal anestezi” yöntemiyle yapılır. Hasta ameliyat sırasında uyanıktır, sohbet edebilir ancak belden aşağısında hiçbir ağrı veya sızı hissetmez. Gerekli durumlarda hastanın tamamen uyutulduğu genel anestezi de tercih edilebilir.

İşlem hastanın durumuna ve prostatın veya tümörün büyüklüğüne bağlı olarak ortalama bir ile iki saat arasında sürer. Herhangi bir kesi yapılmadığı için dikiş atılmasına da gerek yoktur. İşlem bitiminde hastanın idrar yoluna, içeriyi sürekli yıkayacak özel bir sonda yerleştirilir ve hasta uyanma odasında bir süre gözetim altında tutulduktan sonra kendi odasına alınır. Odaya gelindiğinde belden aşağının uyuşukluğu birkaç saat içinde yavaş yavaş geçer.

Plazmakinetik TUR Sonrasında Hastanede Kalış ve Evdeki İyileşme Süreci Nasıldır?

Odaya geldikten sonra en çok dikkat çeken şey, takılan sondadan içeriye sürekli temiz sıvı gitmesi ve dışarıya kirli sıvı çıkmasıdır. İlk başlarda sondadan gelen sıvının rengi vişne suyu gibi kırmızı olabilir. Bu durum içerideki ameliyat sahasının yıkandığını gösterir ve tamamen normaldir. Saatler geçtikçe bu renk açılır, pembeleşir ve ertesi gün berrak su rengine döner. İdrar rengi tamamen berraklaştığında yıkama işlemi sonlandırılır.

Sonda genellikle ameliyattan bir veya iki gün sonra, ağrısız ve saniyelik bir işlemle çekilir. Sonda çekildikten sonra hastanın kendi kendine rahatça idrar yapabildiği görülür ve ardından hasta taburcu edilerek evine uğurlanır. Evdeki ilk günlerde idrar yaparken hafif bir yanma sızlama hissi olması, idrarın aniden sıkıştırması veya idrara ara ara çok hafif pembemsi kan karışması iyileşme sürecinin doğal bir parçasıdır. İçerideki dokunun tamamen kendini yenileyip kabuklarını dökmesi ve iyileşmesi yaklaşık altı haftayı bulur.

İyileşme Döneminde Plazmakinetik TUR Hastalarının Tüketmesi Gereken Besinler Nelerdir?

Ameliyat sonrası evdeki süreçte en büyük düşman kabızlıktır. Tuvalete çıkarken ıkınmak, mesane ve prostat bölgesindeki basıncı artırarak içeride iyileşmeye çalışan damarların kanamasına yol açabilir. Bu nedenle beslenme düzenine çok dikkat edilmeli, bol su içilmeli ve bağırsakları yumuşak tutacak, sindirimi kolay gıdalar tercih edilmelidir. Günlük en az iki buçuk üç litre su tüketimi, idrar yolunun doğal olarak yıkanmasını sağlayarak pıhtı oluşumunu ve enfeksiyon riskini önler.

Bağırsakları çalıştıran ve iyileşmeyi destekleyen besinler şunlardır:

• Yulaf ezmesi
• Kuru kayısı
• Kuru incir
• Kuru erik
• Keten tohumu
• Zeytinyağlı pırasa
• Kabak yemeği
• Taze ıspanak
• Brokoli
• Ev yapımı kefir
• Doğal yoğurt
• Kepekli ekmek

Plazmakinetik TUR Ameliyatı Sonrası Kaçınılması Gereken Aktiviteler Nelerdir?

Her ne kadar dışarıdan görünen bir dikiş izi veya yara olmasa da içeride prostatın kazındığı bölgede geniş bir yara yüzeyi vardır. Vücut bu yarayı iyileştirmek için ince bir kabuk oluşturur. İyileşmenin sorunsuz tamamlanması için bu kabuğun zorlanmaması ve yerinden kopmaması gerekir. Bu yüzden bedeni zorlayan, karın içi basıncını artıran ve leğen kemiği bölgesindeki kasları yoran her türlü hareketten bir süre uzak durmak şarttır. Erken dönemde işe dönmek mümkün olsa da fiziksel güç gerektiren işlerde çalışanların dinlenme süresini uzun tutması önerilir.

Uzak durulması gereken fiziksel aktiviteler şunlardır:

• Ağır eşya kaldırmak
• Egzersiz için mekik çekmek
• Bisiklete binmek
• Motosiklet kullanmak
• Ata binmek
• Tuvalette aşırı ıkınmak
• Uzun süre ayakta dikilmek
• Ağır ev işleri yapmak
• Çömelerek iş yapmak
• Aşırı sıcak suyla banyo yapmak

Plazmakinetik TUR Ameliyatının Cinsel Fonksiyonlar Üzerindeki Etkisi Nedir?

Prostat ameliyatı söz konusu olduğunda erkeklerin en büyük endişesi cinsel hayatın bitip bitmeyeceğidir. Sertleşmeyi (ereksiyonu) sağlayan sinirler ve damarlar, prostat bezinin hemen dış tarafında, kapsül adı verilen bir zarın üzerinde örümcek ağı gibi yer alır. İşlem içeriden dışarıya doğru yapıldığı için ve plazma enerjisinin ısı yayılımı çok düşük olduğundan, bu sinirler yüksek ısıdan zarar görmez. Bu nedenle ameliyat öncesinde sertleşme sorunu olmayan bir hastanın, ameliyattan sonra da bu sorunu yaşaması beklenmez. Cinsel güç ve istek aynen korunur.

Ancak bilinmesi gereken önemli bir değişiklik vardır. Prostat, idrar kesesinin ağzında bir kapı görevi görür. Ameliyatla bu tıkanıklık açılıp yol genişletildiği için, ameliyat sonrasındaki cinsel ilişkilerde boşalma anında meni dışarıya doğru fışkırmak yerine, genişleyen yoldan geriye, yani idrar kesesine doğru akar. Buna tıpta “geriye boşalma” denir. Meninin idrar kesesine gitmesinin vücuda, böbreklere veya sağlığa hiçbir zararı yoktur. Daha sonra ilk idrar yapıldığında idrarla birlikte dışarı atılır. Hastanın hissettiği cinsel hazda, orgazm hissinde hiçbir azalma veya kayıp yaşanmaz. Sadece doğal yolla çocuk sahibi olma şansını etkileyen mekanik bir değişikliktir.

Kalp Pili Olan veya Kan Sulandırıcı Kullanan Hastalarda Plazmakinetik TUR Güvenli Midir?

İleri yaş grubundaki hastalarda prostat büyümesiyle birlikte sıklıkla kalp rahatsızlıkları da görülür. Kalp pili (pacemaker) taşıyan hastalarda standart elektrikli cihazların kullanılması, elektrik akımının vücudu dolaşması nedeniyle kalp pilinin ritmini bozabilir veya cihazı sıfırlayabilir. Ancak plazma teknolojisinde akım aletin ucunda kaldığı için elektrik dalgaları kalbe asla ulaşmaz. Bu özellik, yöntemi kalp pili taşıyan hastalar için dünyadaki en güvenli seçeneklerden biri haline getirmektedir.

Benzer şekilde stent takılmış veya kalp kapağı değişmiş ve bu yüzden güçlü kan sulandırıcılar kullanan hastalar için de kanama büyük bir risktir. Plazma enerjisi, dokuyu tıraşlarken eş zamanlı olarak altındaki damarları anında mühürler. Bu mükemmel kanama kontrolü sayesinde, kanama riski yüksek olan bu hasta grubunda bile güvenle ve başarıyla operasyon gerçekleştirilebilir.

Plazmakinetik TUR ile Lazer Yöntemleri Arasındaki Farklar Nelerdir?

Günümüzde teknolojik çeşitlilik artmıştır ve lazerle yapılan (HoLEP, Greenlight gibi) ameliyatlar da mevcuttur. HoLEP yöntemi, genellikle 150-200 gramın üzerindeki devasa büyüklükteki prostatlarda, prostatın tamamını bir portakalın içini kabuğundan ayırır gibi çıkardığı için çok faydalıdır. Ancak normal veya orta-büyük hacimli prostatlarda her iki yöntemin başarısı birbirine çok yakındır. Plazma yönteminin donanım olarak daha ulaşılabilir olması, operasyon süresinin daha kısa sürebilmesi önemli avantajlarındandır.

Greenlight gibi lazer buharlaştırma yöntemlerinde ise prostat dokusu güçlü lazer ışınlarıyla tamamen yok edilir. Lazerin en büyük dezavantajı, geride patoloji laboratuvarına gönderilip incelenecek bir parça bırakmamasıdır. Plazma yönteminde ise dokular küçük talaşlar halinde içeride birikir ve ameliyat sonunda dışarı alınır. Bu parçaların mikroskop altında incelenebilmesi, prostatın içinde gizlice saklanan sinsi bir prostat kanseri varsa bunun kesin ve erken olarak teşhis edilebilmesini sağlar.

İdrar Kaçırma veya İdrar Kanalı Darlığı Riski Plazmakinetik TUR Sonrası Ne Durumdadır?

Hastaları korkutan bir diğer konu da ameliyat sonrası alt bezi kullanmak zorunda kalıp kalmayacaklarıdır. İdrarı tutmamızı sağlayan büzük kası (sfinkter), prostatın bittiği yerde başlar. Plazma sisteminde kullanılan minyatür kameraların görüntü kalitesi o kadar yüksektir ki cerrah bu kasın nerede başlayıp nerede bittiğini milimetrik olarak çok net görür. Kanamasız bir ortam sağlandığı için görüş bulanıklaşmaz ve cerrah kasın olduğu bölgeye zarar vermeden işlemi güvenle bitirir. Bu nedenle kalıcı idrar kaçırma riski son derece düşüktür.

Bazen aletlerin idrar kanalından geçmesi sırasında oluşan sürtünmeye veya içerideki ısının çevre dokuları tahriş etmesine bağlı olarak aylar sonra idrar kanalında daralmalar görülebilmektedir. Ancak plazma aletlerinin dokuya yapışmayan özel kaygan yapıları ve çalışma sıcaklığının düşük olması, idrar kanalında yanık oluşmasını engeller. Bu sayede işlem sonrası aylar veya yıllar içinde idrar kanalı darlığı gelişme riski, eski usul cihazlara kıyasla çok daha düşük oranlardadır.